Het metriek stelsel: km, hm, dam, m, dm, cm en mm

Bijgewerkt op 24-10-2026 · Doorstroomtoetstrainer

Doe de gratis oefentoets Bekijk de pakketten

Wat is het metriek stelsel?

Het metriek stelsel is het systeem van maten dat we in Nederland gebruiken voor lengte, gewicht en inhoud. Het handige eraan: elke maat is precies tien keer zo groot als de maat eronder. Daardoor kun je omrekenen door alleen met 10, 100 of 1000 te vermenigvuldigen of te delen. In andere landen, zoals de Verenigde Staten, gebruiken ze ook inches, feet en miles. Daar is omrekenen veel lastiger.

Voor kinderen in groep 7 en 8 is het metriek stelsel belangrijk, omdat bijna elke meetsom begint met omrekenen. Je kunt geen meters bij centimeters optellen voordat ze dezelfde maat hebben.

De lengtematen: km, hm, dam, m, dm, cm en mm

De basismaat voor lengte is de meter. Alle andere maten zijn daarvan afgeleid. Het voorvoegsel vertelt hoeveel keer groter of kleiner de maat is.

In het dagelijks leven gebruik je vooral km, m, cm en mm. De hectometer en decameter kom je weinig tegen, maar ze horen wel in het rijtje. Wie ze overslaat, maakt bij het omrekenen snel een fout.

Ezelsbruggetje om de volgorde te onthouden

Een bekend ezelsbruggetje is: Koning Hendrik Dronk Maandag Drie Centiliter Melk. De beginletters staan voor km, hm, dam, m, dm, cm en mm. Er bestaan varianten van deze zin; welke je kind gebruikt, maakt niet uit, als de volgorde maar klopt.

Omrekenen in het metriek stelsel: de trap

Teken de maten als een trap, met km bovenaan en mm onderaan. Elke tree is een factor 10.

1. Zoek op de trap waar je begint en waar je naartoe wilt.
2. Tel hoeveel treden je moet zakken of klimmen.
3. Ga je naar beneden, naar een kleinere maat? Dan wordt het getal groter: keer 10 per tree.
4. Ga je naar boven, naar een grotere maat? Dan wordt het getal kleiner: gedeeld door 10 per tree.
5. Controleer met je gevoel: een kleinere maat betekent altijd meer stuks.

Voorbeeld 1: hoeveel meter is 4,7 km? Van km naar m zijn drie treden naar beneden. Dus 4,7 × 10 × 10 × 10 = 4,7 × 1000 = 4700 m.

Voorbeeld 2: hoeveel dm is 85 mm? Van mm naar dm zijn twee treden omhoog. Dus 85 : 100 = 0,85 dm.

Keer 10 of gedeeld door 10 betekent bij een kommagetal dat de komma één plek opschuift. Is dat nog lastig, lees dan eerst de uitleg over kommagetallen.

Het metriek stelsel voor liters en grammen

De trap werkt precies hetzelfde voor inhoud en gewicht. Alleen de basismaat verandert.

• Inhoud: kl, hl, dal, l, dl, cl, ml. Een flesje van 33 cl is 330 ml of 0,33 liter.
• Gewicht: kg, hg, dag, g, dg, cg, mg. Een pak suiker van 1 kg is 1000 gram. Voor nog zwaardere dingen gebruik je de ton: 1 ton is 1000 kg.

Thuis kom je deze maten overal tegen: op verpakkingen in de keukenkast, in recepten en op medicijndoosjes. Dat maakt ze heel geschikt om samen te oefenen.

Vierkante en kubieke maten

Bij oppervlakte en inhoud wordt de trap anders. Daar gaan veel kinderen de mist in.

Oppervlakte: per tree keer 100

Een vierkante meter (m²) is een vierkant van 1 m bij 1 m. Dat is 10 dm bij 10 dm, dus 100 dm². Bij vierkante maten is elke tree daarom een factor 100. 1 m² = 100 dm² = 10.000 cm². Voor grote stukken land gebruik je de are (100 m²) en de hectare (10.000 m²). Meer hierover lees je bij oppervlakte berekenen.

Inhoud: per tree keer 1000

Een kubieke meter (m³) is een kubus van 10 dm bij 10 dm bij 10 dm, dus 1000 dm³. Bij kubieke maten is elke tree een factor 1000. Handig om te onthouden:

• 1 dm³ = 1 liter
• 1 cm³ = 1 ml
• 1 m³ = 1000 liter

Hoe je dat gebruikt bij aquaria, zwembaden en dozen, staat op de pagina inhoud berekenen.

Veelgemaakte fouten

• De verkeerde kant op rekenen. Van m naar cm moet het getal groter worden, niet kleiner. Vraag je kind: zijn er meer centimeters of meer meters in een plank?
• Treden overslaan. Van km naar m is drie treden, niet één. Wie hm en dam vergeet, komt op 47 m uit in plaats van 4700 m.
• Bij m² gewoon keer 10 doen. 1 m² is geen 10 dm², maar 100 dm².
• cl en ml verwarren. 1 cl is 10 ml. Een glas van 25 cl bevat dus 250 ml.

Zo oefen je thuis

Geef je kind een meetlint en laat het dingen in huis opmeten: de tafel, de deur, een boek. Schrijf elke lengte op in cm, in m en in mm. In de keuken kun je met een maatbeker laten zien dat 1 liter 10 deciliter is, en dat 250 ml een kwart liter is. Op een fietstocht kun je de afstand op de borden omrekenen naar meters. Kleine momenten zoals deze maken de trap veel concreter dan een rijtje sommen.

Zit je kind in groep 7, dan is het metriek stelsel een van de onderwerpen die daar vaak voor het eerst uitgebreid aan bod komen; lees meer bij rekenen in groep 7. Wil je weten hoe je kind meetsommen maakt tussen andere vragen door, probeer dan de gratis oefentoets.