Lezen en begrijpend lezen voor de doorstroomtoets

Waar gaat het leesonderdeel van de doorstroomtoets over?

Bij lezen draait het om begrijpen, niet om snel of hardop lezen. Je kind krijgt teksten van verschillende soorten, zoals een verhaal, een informatieve tekst, een advertentie of een betoog. Daarna volgen vragen die verder gaan dan het opzoeken van een feitje. Typische vragen gaan over:

• de hoofdgedachte van een tekst of alinea;
• het doel van de schrijver: informeren, overtuigen, amuseren of iets uitleggen;
• het verband tussen zinnen, vaak aangegeven met signaalwoorden;
• waar een woord als hij, dit of daarom naar verwijst;
• het verschil tussen een feit en een mening;
• informatie halen uit een schema, tabel of inhoudsopgave.

Wat moet een kind in groep 8 kunnen bij lezen?

Voor lezen zijn er twee referentieniveaus. 1F is het fundamentele niveau dat een leerling aan het eind van groep 8 minimaal zou moeten beheersen. 2F is het streefniveau. Een kind op 2F kan ook langere en minder eenvoudige teksten begrijpen, kan conclusies trekken die niet letterlijk in de tekst staan en kan de opbouw van een tekst doorzien.

Vanaf de toets van 2027 worden de grensscores voor de referentieniveaus opnieuw vastgesteld. Volgens de PO-Raad wordt verwacht dat landelijk iets minder leerlingen 2F voor lezen halen. Wat dat precies betekent, is nog niet bekend.

Waar gaat het vaak mis bij lezen?

Bij begrijpend lezen zitten de fouten zelden in het lezen zelf. Kinderen lezen de vraag te snel, kiezen een antwoord dat wel in de tekst staat maar geen antwoord op de vraag is, of laten zich leiden door wat ze zelf al weten in plaats van door wat de schrijver zegt. Ook lange teksten kunnen ontmoedigen, waardoor een kind halverwege gaat gokken. Het helpt om te oefenen met één vraag tegelijk: lees de vraag, zoek de plek in de tekst, en controleer dan of je antwoord echt bij de vraag past. Wie die drie stappen gewend is, blijft ook bij een lastige tekst rustig.

Hoe pak je begrijpend lezen oefenen aan?

Lezen oefen je niet alleen met oefenvragen. Wie veel en gevarieerd leest, bouwt woordenschat en achtergrondkennis op, en dat helpt bij elke tekst.

1. Lees elke dag iets. Een boek, de krant voor kinderen, een artikel over een hobby. Variatie is belangrijker dan lengte.
2. Praat over wat je kind leest. Vraag: waar ging het over? Wat wilde de schrijver bereiken? Was je het ermee eens?
3. Leer een vaste aanpak. Eerst de titel en tussenkoppen bekijken, dan de vraag lezen, dan in de tekst zoeken. Op leesstrategieën lees je hoe dat werkt.
4. Laat je kind antwoorden onderbouwen. Waar in de tekst staat dat? Zo voorkomt het gokken.
5. Oefen met vraagvormen. Op begrijpend lezen in groep 8 staan teksten met vragen en uitleg.

Hieronder vind je alle pagina's over lezen, van tekstsoorten tot samenvatten.