Cito-toets groep 8: welke Cito-toetsen zijn er nu?

Bijgewerkt op 24-10-2026 · Doorstroomtoetstrainer

Doe de gratis oefentoets Bekijk de pakketten

Bestaat de Cito-toets in groep 8 nog?

Veel ouders zoeken op de Cito-toets, omdat ze die zelf vroeger in groep 8 maakten. Die naam is blijven hangen, maar de toets zelf is veranderd. Tientallen jaren maakten veel kinderen aan het eind van de basisschool de Cito-eindtoets. Van 2015 tot en met 2023 heette de eindtoets van de overheid de Centrale Eindtoets. Sinds januari 2024 is er geen eindtoets meer, maar een doorstroomtoets. Die wordt eerder in het jaar gemaakt, eind januari of begin februari, zodat de uitslag op tijd binnen is voor de aanmelding bij de middelbare school.

Het woord Cito-toets kan daardoor drie verschillende dingen betekenen. Hieronder zetten we ze op een rij, zodat je weet waar de leerkracht of andere ouders het over hebben.

Drie dingen die mensen bedoelen met de Cito-toets

1. De Leerling in beeld doorstroomtoets

Dit is de doorstroomtoets die Cito B.V. aanbiedt. Je kind maakt hem op papier of digitaal, in twee ochtenden van ongeveer 2 uur, met de onderdelen lezen, taalverzorging en rekenen. Alles over deze toets lees je op de pagina Leerling in beeld.

2. De DOE-toets

De DOE-toets is de doorstroomtoets van de overheid. Hij wordt ontwikkeld door Stichting Cito, het deel van Cito dat in opdracht van de overheid de wettelijke toetsen en examens maakt. Cito B.V. is een aparte organisatie, een dochteronderneming van Stichting Cito, die toetsen op de markt aanbiedt. De wettelijke taken voor de overheid zijn daar organisatorisch van gescheiden. DOE is digitaal en adaptief. In 2026 ging de gewone DOE niet door wegens te weinig inschrijvingen; voor 2027 staat hij weer op de lijst. Meer daarover op de pagina over de DOE-toets.

3. De toetsen van het leerlingvolgsysteem

Veel scholen volgen de ontwikkeling van kinderen met een leerlingvolgsysteem. Bij Cito heet ook dat systeem Leerling in beeld, wat het extra verwarrend maakt. De toetsen daaruit maken kinderen in de loop van de basisschool, vaak halverwege en aan het eind van het schooljaar, ook in groep 7 en groep 8. Ouders noemen ze vaak "de Cito's". Deze toetsen zijn geen doorstroomtoets en leveren geen toetsadvies op. De school gebruikt ze wel om de ontwikkeling van je kind te volgen, en dat beeld weegt mee in het voorlopig schooladvies. Niet elke school werkt met Cito: er zijn ook andere leerlingvolgsystemen.

Maakt mijn kind een Cito-toets in groep 8?

Dat hangt af van de keuze van de school. Voor het schooljaar 2026-2027 kunnen scholen kiezen uit vijf doorstroomtoetsen: de Dia-toets, de IEP Doorstroomtoets, de Leerling in beeld doorstroomtoets, de Route 8-doorstroomtoets en de DOE-toets. Twee daarvan hebben dus iets met Cito te maken. Zo kom je erachter welke toets jouw kind maakt:

1. Kijk in de schoolgids of de jaarplanning van groep 8.
2. Lees de informatiebrief over de doorstroomtoets die veel scholen in het najaar meegeven.
3. Vraag het de leerkracht van groep 8, bijvoorbeeld bij het gesprek over het voorlopig advies.
4. Vraag meteen ook of je kind de toets op papier of digitaal maakt.

Een overzicht van alle toetsen naast elkaar vind je op de pagina doorstroomtoetsen vergelijken.

Wat is er anders dan bij de oude Cito-toets?

Wie zelf nog de Cito-eindtoets maakte, merkt een paar grote verschillen:

• Het moment. De Cito-eindtoets die veel ouders zelf maakten, was tot en met 2014 in februari. Van 2015 tot en met 2023 was de eindtoets in april of mei. De doorstroomtoets is in 2027 tussen 25 januari en 12 februari.
• De gevolgen. Valt de doorstroomtoets hoger uit dan het voorlopig advies, dan moet de school het advies in principe verhogen. Valt hij lager uit, dan blijft het advies staan.
• De vorm. Veel kinderen maken de toets nu op een computer, en digitale toetsen passen zich vaak aan het niveau van het kind aan.
• De inhoud. Verplicht zijn alleen lezen, taalverzorging en rekenen, gekoppeld aan de referentieniveaus.

Wat hetzelfde bleef: de toets is verplicht voor alle kinderen in groep 8, het is geen examen, en je kind kan er niet voor zakken.

Zo praat je met je kind over "de Cito"

Kinderen horen op het schoolplein vaak de gekste verhalen over de Cito-toets. Dat de toets bepaalt naar welke school je mag, bijvoorbeeld, of dat je hem kunt verpesten. Het helpt als je samen uitzoekt wat er echt gebeurt. Leg uit welke toets de klas maakt en wanneer. Vertel dat de toetsen uit het leerlingvolgsysteem iets anders zijn dan de doorstroomtoets. En vertel vooral dat het schooladvies van de leerkracht het belangrijkst is, en dat een tegenvallende doorstroomtoets dat advies niet omlaag haalt. Voor veel kinderen voelt dat als een opluchting. Op de pagina over spanning voor de toets staan meer manieren om je kind gerust te stellen.

Kun je oefenen voor de Cito-toets?

Cito raadt trainen op toetsopgaven af, omdat dat volgens Cito niet helpt en spanning kan geven. Wel raadt Cito aan om vooraf een voorbeeldtoets te bekijken, zodat je kind weet hoe de toets werkt. Daarvoor zijn voorbeeldboekjes en een digitale voorbeeldtoets beschikbaar via de school.

Thuis kun je rustig kennismaken met het soort vragen dat in elke doorstroomtoets terugkomt: een tekst lezen en vragen beantwoorden, werkwoorden goed spellen en verhaalsommen uitrekenen. Een goede eerste stap is de gratis oefentoets. Die is onafhankelijk geschreven: wij zijn niet verbonden aan Cito en gebruiken geen opgaven van Cito.